Türbeler

Antakya, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış kadim bir şehirdir ve bu topraklarda yatan erenler, veliler ve alimler, asırlardır gönüllere ışık saçmaktadır. Şehrin bağrında saklı türbeler, Selçukludan Osmanlı'ya, Osmanlı'dan günümüze şekillenen manevi yapının nişanesidir. Habib-i Neccar Türbesi, İslam'ın Anadolu'daki ilk şehidinin hatırasını yaşatırken, Hızır Aleyhisselam Makamı, sabır ve umutla yollarına düşen dervişlerin duasına tanıklık etmiştir. Sultan Süleyman tarafından ihya edilen Şeyh Ahmet Kuseyri Türbesi, tasavvufun derin sırlarını fısıldarken, Hz. Şuayb'ın makamı, geçmişin peygamberi hatırasını ortaya koymuştur. Antakya, türbeleriyle dertliye şifa ve yolcuya rehber olmuştur. Antakyalıların “ziyaret” olarak isimlendirdiği türbelerin zenginliği çerçevesinde hem yöre halkının hem de görece uzak mesafeden gelenlerden ilgi gören Harbiye’de yer alan Şeyh Yusuf el Hekim türbesi de ömrünü başkalarına şifa sağlamaya adamış bir hekimin kutsal kabul edilen makamıdır (Can vd., 2011). Tarih boyunca yaşanan deprem ve sel gibi felaketlerin ardında bıraktığı yıkımlara rağmen türbelerden yankılanan dualar, nesiller boyu süregelen inançlar ve Süleyman Demirel’in deyimiyle “kaynayan kazanlar” sayesinde Hatay her zaman dimdik ayakta durmaktadır. Kentte bir arada yaşayan farklı din ve mezhepten insanların yoğun ilgi gösterdiği türbeler, kent sakinleri ve kentsel mekânla bütünleşen, manevi bir güç sunan ve geçmişin izlerini huzurlu bir birliktelik atmosferinde yaşatan birer hazine olarak günümüze ulaşmıştır.

Mekân'a Dair

Halika deriz. Halika Arapça’da saç kesme demek. Kurban alınır. 7 yaşına kadar ya bir tutam ya da erkek çocuğunun saçı uzatılır. Okula falan gidiyorsa kesilir. Sadece bir tutam bırakılır. İşte dualar eşliğinde 7 yaşına geldiğinde veya ne zaman adanmışsa kesilir, kurbanlar kesilir, yemekler pişirilir ve dağıtılır halikalarda. Türbeye bağışlanır, türbede asılır. Burada Şeyh Derviş Türbesi var. Halika Türbesi diye bilinir. İçerisi saç doldurur. Gümüşgöze, Sinanlı yol çatı. Harbiye gidiyorsun, Gümüşgöze yoluna sapıyorsun. Solda, yüz yüz elli metre ileride solda onun işareti var. Şeyh Derviş Türbesi. Gözde Düğün Salonu’nda yok. Karşısı doğru. Her türbenin şifası farklı farklı. Mesela Şeyh Yusuf Türbesi Hekim olarak bilinir. Şeyh Yusuf ve Hekim. Şeyh Derviş Türbesi de dediğim gibi saç kesme genellikle çocuklarda. Yani bizde 7 tane türbemiz var. Benim tespitlerime göre eskiden insanlar ya tarihi eser yağmalanmaması adına türbeleri tarihi eserlerin dibine inşa ediyorlar sanırım. Çünkü bir söylenti var. Mesela Musa’nın kutsal kasesinin bizim Hıdır Türbesi’nin altında olduğu inancı var. (Kemal Arıbaş)

Türbelerle ilgili çok bilinen bir mucizemiz var… Dünya üzerinde 365 makamı vardır. Her ayak bastığı yere bir türbe yapıldığını söylerler. Sadece burada 25-30 tane vardır. Hıdır adı altında. Hıdır as. ölümsüz gibi. Ölümsüz olarak bilinir. Çünkü Hz. Musa’ya bilgi vermek için gönderilmiştir. Kur’an’da da yazar. Hızır ya da hıdır. Hz. Musa peygamberdir ve peygamberlerden üstün kimse yoktur ama ona bilgi verecek kişi ondan daha üstündür. Türbelerde anlatılan çok mucize var. Necla Nazır kanserdi. Rüyasında Hıdır as. görüyor. Rüyasında diyor ki; Şeyh Yusuf türbesine gel, şifan orada. Rüyasında ameliyat ediliyor. İyileşiyor. Oradaki yolu daha sonra Necla Nazır asfalt yaptırıyor. Bunun gibi burada çok hikâye var, doktordan çaresi bitmiş insanlar genellikle bu türbelere gidip dualar ediyorlar. (Sinan Açıkgöz)