Ulus Meydanında, Asi Nehrinin batısında Atatürk Caddesi girişinde yer alan Tarihi Meclis binası, Asi Nehrinin batısında yani Yeni Antakya olarak bilinen yerleşim bölgesinde inşa edilen ilk yapılardan biri olması nedeniyle önemlidir. Temiz (2009)’in aktardığı bilgilere göre sinema salonunun kuruluş hikayesi şu şekildedir:
“1930’lu yılların başında herhangi bir sinema salonuna sahip olmayan Antakya’da, Fransız yöneticiler kentte bir sinema salonunun inşa edilmesinin gerekli olduğunu düşünmüşlerdir. Bu amaç doğrultusunda bir yarışma düzenleyerek en iyi projeyi tasarlayacak olan aileye sinemanın arsasını bağışlayacaklarını ilan etmişlerdir. Rasim Adalı’nın Lübnan asıllı Musevi mimar Lean Benjuda’ya yaptırdığı proje (1935) birinci gelmiş ve yapının inşası 1936 yılında tamamlanmıştır. O dönemki adıyla Ampir (Empire) Sineması, Antakya’nın ilk sinema yapısıdır. Yapının hizmete girdiği ilk yıllarda gazino işlevi de gördüğü, zaman zaman tiyatro oyunlarının sergilendiği ve konserlerin verildiği bilinmektedir”. (Temiz, 2009).
Hatay Devleti 2 Eylül 1938’de kurulurken meclis toplantıları bir süreliğine Ampir Sineması’nda yapılmıştır. Sinema daha sonra General Asım Gündüz’e atfen Gündüz Sineması adını almıştır (Temiz, 2009). Yakın zamana kadar “Meclis” adıyla kültür ve sanat merkezi olarak hizmet veren binada çeşitli sosyal ve kültürel aktiviteler (toplantı, tiyatro, kütüphane) düzenlenmiştir. Yöresel Antakya gastronomisini yansıtan künefeciler ve binanın hemen altında yan yana dizilmiş olan köfteciler kentlinin beslenme rutinlerinde önemli bir yere sahip olmuş ve bu dükkanlar ile Meclis binası bir bütün olarak kent belleğinde yer edinmiştir. Şubat 2023 depremleri öncesinde restorasyon faaliyetlerinin gerçekleştirildiği binada söz konusu ticarethaneler kentin muhtelif yerlerine taşınmışlardır. Depremlerde yıkılan tarihi bina, bugünlerde aslına uygun olarak yeniden ayağa kaldırılmaktadır.
Ben yıllardır çarşıda çalışıyorum. Mesela Saray Caddesi’nde giderdik, Eski Antakya evlerinde oturur kahve içerdik. Köprübaşı’nda salep içerdik çok çok güzel. Mesela o Meclis’te bir tane kahve içmek çok çok ayrı bir şey. (Selda Uzun)
Ben yıllardır çarşıda çalışıyorum. Mesela Saray Caddesi’nde giderdik, Eski Antakya evlerinde oturur kahve içerdik. Köprübaşı’nda salep içerdik çok çok güzel. Mesela o Meclis’te bir tane kahve içmek çok çok ayrı bir şey. (Selda Uzun)
