Antakya’nın tarihi ve kültürel zenginliği, el sanatları geleneğine de derinlemesine yansımıştır. Bu bağlamda ayakkabıcılık zanaati, kentin köklü mesleklerinden biri olarak öne çıkar. Özellikle deri işçiliği ve el yapımı ayakkabı üretimiyle dikkat çeken Antakya’da, sayacılık mesleği adeta bir sanat formuna dönüşmüştür. Sayacılar, ayakkabının üst kısmını özenle şekillendirirken, yılların deneyimiyle çivileri ustalıkla ağızlarında tutup, bir ritim hâlinde çekiçle deriye işlerler. Bu melodik sesler, Antakya’nın tarihi Uzun Çarşısı’nda yankılanır; neredeyse bir el sanatları senfonisine dönüşür.
Derinin kokusu, ahşap kalıpların dokusu, parmak ucuyla şekillenen zaman… Bunlar modern dünyanın ölçemeyeceği şeylerdir. Antakya’da bir ayakkabıcı olmak, ayakta durmanın anlamını yeniden yazmak gibidir. Çünkü buradaki ustalar bilir: Ayak, insanın ruhunun en eski yoldaşıdır. Onu sarıp sarmalamak, sadece bir zanaat değil; insanın yönünü bulmasına yardım etmektir.
Ayakkabıcılık zanaatı, yalnızca bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültürdür burada. Geleneksel yöntemlerle üretilen bu ayakkabılar, modern üretim biçimlerine rağmen hâlâ rağbet görmekte; hem yerel halk hem de turistler için otantik bir değer taşımaktadır. Antakya’da ayakkabıcılık, emeğin, sabrın ve estetik anlayışın iç içe geçtiği, zamanın izlerini taşıyan bir zanaattır. Bu da şehri, sadece gastronomiyle değil, zanaatkâr kimliğiyle de eşsiz kılar.
Mesela ayakkabıcılar deriyi alırlar, ayakkabı kalıpları vardır, onların demirlerle çivilerle yapıştırılır, fırınlara atılır, ayakkabı imalat işlerine giriştiğim vardır, benim görmüştüm bunları, ayakkabı yapımı çok zordur. Yani atıyorum 5 ustanın elinden geçer. Kesicisi vardır, sayacısı vardır, tabancası vardır, en sonunda fırıncı vardır. Bunlar toplamadır, bu işteki en iyi kişilerdir. (Tolga Yılmazoğlu)
Ayakkabıcılık sektörü yüzyıllardan beri devam eder. Burada eskiden ayakkabıların tabanlarını döverek yaparlarmış, sularda ıslarsın ertesi gün döversin; köseler öyle yapılır. İnsan sağlığına çok faydalı, yıllarca kullanabiliyorsun. (Mehmet Halis Kılınçoğlu)
